Груевски:

Вла­да да, но не по се­ко­ја це­на

Ќе се оби­дам да сос­та­вам Вла­да, но не по се­ко­ја це­на. Ако се оди по до­се­гаш­ни­те ус­та­но­ве­ни прин­ци­пи во Ма­ке­до­ни­ја, би тре­ба­ло да сос­та­вам Вла­да. Ако се пре­кр­шат, се е мож­но, ве­ли во ин­тер­вју­то за „Днев­ник“ претседателот на ВМРО-ДПМНЕ, Ни­ко­ла Гру­ев­ски, по по­вод плат­фор­ма­та што ја об­ја­ви­ја ал­бан­ски­те пар­тии од Ма­ке­до­ни­ја, а чие ис­пол­ну­ва­ње е ус­лов за тие да ко­а­ли­цира­ат со ед­на од две­те ма­ке­дон­ски пар­тии во ид­на­та Влада.

По­ме­ѓу ал­бан­ски­те пар­тии се кре­и­ра за­ед­нич­ка плат­фор­ма за нас­тап. Се соз­да­ва ат­мос­фе­ра овој пат да не ко­а­ли­цира­ат со ВМРО-ДПМНЕ.

Да, пов­тор­но таа ат­мос­фе­ра ка­ко и во ми­на­то­то и се­га се соз­да­ва од ме­ди­у­ми­те и ли­ца­та што во­дат или при­па­ѓа­ат или се со­ра­бот­ни­ци на НВО фи­нан­си­ра­ни од Ин­сти­ту­тот от­во­ре­но оп­ште­ство. Вме­шу­ва­ње­то на не­кои стран­ски по­ли­ти­ча­ри и дип­ло­ма­ти во при­каз­на­та е дел од ис­та­та опе­ра­ци­ја, во­де­на од еден цен­тар. Се­пак, од­лу­ка­та ќе би­де на­ша, на ДУИ и на дру­ги­те пар­тии, и ни­кој не­ма пра­во да ка­же де­ка не­кој друг му су­ге­ри­рал или му вр­шел при­ти­сок за­тоа што на кра­јот фи­нал­на­та од­лу­ка е на­ша.

Мно­гу ал­бан­ски по­ли­ти­ча­ри и ана­ли­ти­ча­ри твр­дат де­ка ал­бан­ски­от елек­то­рат по­са­ку­ва вла­да во­де­на од СДСМ со ал­бан­ски­те пар­тии?

Во 2008 го­ди­на ма­ке­дон­ски­от елек­то­рат, осо­бе­но вмров­ски­от, не са­ка­ше ко­а­ли­ци­ја на ВМРО-ДПМНЕ со ДУИ, па таа се слу­чи нај­мно­гу за­тоа што Ал­бан­ци­те во Ма­ке­до­ни­ја са­каа ДУИ да ги зас­та­пу­ва во Вла­да­та...

Но овој пат и ал­бан­ски­те ме­ди­у­ми се на ист став?

Да, ис­то ка­ко во 2008 кај ма­ке­дон­ски­те ме­ди­у­ми.

Ве­лат и членс­тво­то на ДУИ не са­ка ко­а­ли­ци­ја со ВМРО-ДПМНЕ?

Не знам да­ли та­ка раз­мис­лу­ва членс­тво­то на ДУИ, но знам ка­ко раз­мис­лу­ва­ше членс­тво­то на ВМРО-ДПМНЕ во 2008, па до­не­ка­де и во 2011 и 2014. Се­пак, ВМРО-ДПМНЕ то­гаш од­лу­чи да ко­а­лици­ра со ДУИ за­тоа што бе­ше очиг­лед­но од из­бо­ри­те де­ка мно­зинс­тво­то гра­ѓа­ни Ал­бан­ци са­ка­ат ДУИ да е во Вла­да­та.

Но не бе­ше та­ка во 2006?

Во 2006 не мо­же­ше ни да би­де по­и­на­ку би­деј­ќи не са­мо што во­оп­што не се поз­на­вав­ме, ту­ку сеуш­те беа све­жи на­ши­те спро­тив­ста­ве­нос­ти од вре­ме­то на кон­флик­тот во 2001 го­ди­на, ко­га бев­ме на две спро­тив­ни за­во­ју­ва­ни стра­ни. Се­пак, и ние по­ли­ти­ча­ри­те, но по­доц­на и на­ши­те елек­то­ра­ти нај­дов­ме си­ла да ги над­ми­не­ме тие пре­диз­ви­ци.

Се­пак, ДУИ се­га мо­же да до­не­се по­и­нак­ва од­лу­ка?

ДУИ има пра­во да до­не­се как­ва са­ка од­лу­ка. Ис­то ка­ко и ние.

Са­ка­те да ка­же­те де­ка во ид­ни­на не би ко­а­ли­ра­ле со нив ако се­га до­не­сат од­лу­ка да не одат во ко­а­ли­ци­ја со ВМРО-ДПМНЕ ка­ко пар­ти­ја ко­ја до­би нај­мно­гу гла­со­ви и пра­те­ни­ци?

Мис­лев ге­не­рал­но де­ка се­кој си но­си од­лу­ка са­ми­от, но ако са­ка­те ќе од­го­во­рам и на ова пра­ша­ње. Ако се­га ДУИ оти­де во ко­а­ли­ци­ја со вто­ра­та на­мес­то со пр­ва­та пар­ти­ја, со по­ра­зе­ни­от на­мес­то со по­бед­ни­кот, се­ка­ко де­ка тоа ќе зна­чи ут­вр­ду­ва­ње на ед­на но­ва прак­ти­ка и тра­ди­ци­ја во Ма­ке­до­ни­ја, на ко­ја ние се­ка­ко ќе се прис­по­со­би­ме, не са­мо се­га, ту­ку и во ид­ни­на.

Зна­чи, ако се­га ДУИ не ко­а­ли­ра со ВМРО-ДПМНЕ ка­ко по­бед­ник, на след­ни­те из­бо­ри ако по­бе­ди­те, не­ма да би­дат дел од вла­ди­на­та ко­а­ли­ци­ја?

Ако ВМРО-ДПМНЕ ка­ко по­бед­нич­ка пар­ти­ја би­де изиг­ра­на од ДУИ, не­за­вис­но кои ќе би­дат при­чи­ни­те за тоа, би­де­те убе­де­ни де­ка нас­ко­ро ВМРО-ДПМНЕ ќе се вра­ти на го­ле­ма вра­та во вла­да­та и тоа нај­мал­ку два ман­да­та по ред. И ќе би­де­ме без как­ва би­ло об­вр­ска при сос­та­ву­ва­ње­то на Вла­да­та.

Што ако СДСМ се­га им по­ну­ди по­доб­ри ус­ло­ви за ко­а­ли­ра­ње?

По­ра­зе­ни­от обич­но ну­ди по­доб­ри ус­ло­ви. По­и­на­ку не мо­же ни да би­де. Во 2008 и во 2014 и без ДУИ и без ни­ед­на дру­га ал­бан­ска пар­ти­ја ВМРО-ДПМНЕ мо­же­ше да фор­ми­ра вла­да. Пра­ша­ње­то е да­ли ќе пос­та­пу­ва­ме по прин­ци­пи­те што до вче­ра ДУИ ги за­го­ва­ра­ше јав­но или ќе ги сме­ни­ме. Ние сме под­гот­ве­ни за две­те ва­ри­јан­ти. Но, не са­мо на овие из­бо­ри, ту­ку и во ид­ни­на.

Но шест ал­бан­ски пар­тии, од­нос­но три пар­тии и ед­на ко­а­ли­ци­ја сос­та­ве­на од три пар­тии, из­ле­гоа со за­ед­нич­ка плат­фор­ма?

И ние и во ми­на­то­то, и се­га и во ид­ни­на ќе би­де­ме ре­чи­си 25 пар­тии во ко­а­ли­ци­ја со за­ед­нич­ка плат­фор­ма. Ако са­ка­ме да ја иг­ра­ме иг­ра­та со плат­фор­ми, не­ма проб­лем, та­ка ќе те­ра­ме от­се­га.

Ах­ме­ти из­ја­ви де­ка за не­го нај­важ­ни се ин­те­ре­си­те на Ал­бан­ци­те и плат­фор­ма­та на си­те ал­бан­ски пар­тии?

За ме­не нај­важ­ни се ин­те­ре­си­те и на Ма­ке­дон­ци­те и на си­те гра­ѓа­ни на Ма­ке­до­ни­ја, вклу­чу­вај­ќи ги и Ал­бан­ци­те. Ина­ку, ве­ру­вам де­ка се свес­ни де­ка во ко­а­ли­ци­ја со СДСМ, плат­фор­ма­та што им ја сос­та­ву­ваа, по­ли­тич­ки мо­же да му по­мог­не нај­мно­гу на СДСМ кај ал­бан­ски­от елек­то­рат.

А за­рем не­ма да им по­мог­не на Ал­бан­ци­те во Ма­ке­до­ни­ја?

На Ал­бан­ци­те во Ма­ке­до­ни­ја не­ма да им по­мог­не ако има­ат дво­ја­зич­ност на це­ла те­ри­то­ри­ја, вклу­чу­вај­ќи ги и Дел­че­во, Бе­ро­во, Гев­ге­ли­ја или Ка­ва­дар­ци. Ним мо­же да им по­мог­не ако во на­ред­ни­те че­ти­ри го­ди­ни се от­во­рат уш­те 100 или 150 но­ви фаб­ри­ки, и се вра­бо­тат ил­јад­ни­ци лу­ѓе, ако стан­дар­дот поч­не да рас­те и има­ат по­у­бав и пок­ва­ли­те­тен жи­вот, ако по­рас­нат пен­зи­и­те, пла­ти­те, суб­вен­ци­и­те, со­ци­јал­на­та по­мош, ако се из­гра­ди пот­реб­на­та ин­фрас­трук­ту­ра, ако до­би­јат под­дрш­ка за град­ба на ку­ќи, ако се нап­ра­ват мно­гу ре­фор­ми и зем­ја­та се прид­ви­жи нап­ред.

Се­пак, дво­ја­зич­ност на це­ла те­ри­то­ри­ја е неш­то што е цел на ДУИ и ал­бан­ски­те пар­тии и мо­же­би ќе нап­ра­ват се што е во нив­на моќ да ја ос­тва­рат, ма­кар и би­ле не­кој пер­и­од во ко­а­ли­ци­ја со СДСМ, па и по це­на на по­мал­ку ра­бот­ни мес­та за да го ре­а­ли­зи­ра­ат за­цр­та­но­то.

Дво­ја­зич­ност на це­ла те­ри­то­ри­ја и кан­то­ни­за­ци­ја не мо­же да би­де ре­а­ли­зи­ра­но ако ВМРО-ДПМНЕ е про­тив.

Ка­ко ќе го спре­чи­те тоа ако нап­ра­ват ко­а­ли­ци­ја со СДСМ и си­те ал­бан­ски пар­тии?

Зна­ат во ДУИ ка­ко.

Па, доб­ро ка­же­те ни и нам.

Ќе ме раз­бе­ре­те де­ка не­кои на­ши пла­но­ви не са­кам да ги от­кри­јам.

Не­кои лу­ѓе од ра­ко­водс­тво­то на ДУИ, ка­ко, на при­мер, Нев­зат Беј­та, из­ле­гоа от­во­ре­но про­тив ко­а­ли­ци­ја со ВМРО-ДПМНЕ и Вас, ве­леј­ќи де­ка сте ги ири­ти­ра­ле, по­ни­жи­ле и нав­ре­ди­ле Ал­бан­ци­те и де­ка сте упот­ре­би­ле реч­ник про­тив Ал­бан­ци­те. Тој ка­жа де­ка не срет­нал Ал­ба­нец кој ре­кол ,,да“ за вла­де­е­ње­то на Ни­ко­ла Гру­ев­ски.

Ал­бан­ци­те не сме ги нав­ре­ди­ле со ниш­то, а уш­те по­мал­ку сме ги по­ни­жи­ле, и за тоа го­во­рев мно­гу во мо­е­то прет­ход­но ин­тер­вју што де­но­ви­ве се об­ја­ву­ва­ше. Да­ли не­ко­го сме ири­ти­ра­ле не знам, но ако сме го ири­ти­ра­ле со неш­то, си­гур­но не би­ло на­мер­но и свес­но.
Во од­нос на тоа де­ка Беј­та не срет­нал Ал­ба­нец што ре­кол ,,да“ за вла­де­е­ње­то на Ни­ко­ла Гру­ев­ски, не мо­жам да ко­мен­ти­рам, но знам де­ка јас поз­на­вам мно­гу так­ви кои мис­лат и ана­ли­зи­ра­ат со сво­ја гла­ва, а не со сер­ви­ра­ни ин­фор­ма­ции од ал­бан­ски­те ме­ди­у­ми и пла­те­ни­ци на Со­рос. Еден од оние Ал­бан­ци што ги поз­на­вам и кој се ис­так­ну­ва­ше во тоа е ток­му Нев­зат Беј­та.

Во што тоа се ис­так­ну­вал Беј­та?

Тој бе­ше дел од Вла­да­та што ја пред­во­дев и мо­жам да ка­жам е еден од оние ал­бан­ски по­ли­ти­ча­ри кои со нај­воз­ви­шу­вач­ки збо­ро­ви го­во­ре­ле за ме­не и за мо­ја­та ра­бо­та, не са­мо во на­ши­те не­фор­мал­ни раз­го­во­ри, ту­ку и на сед­ни­ци­те на вла­да­та што си­гур­но стои низ сте­ног­ра­ми­те. Има ед­на ре­че­ни­ца ко­ја мно­гу чес­то ја пов­то­ру­ва­ше, осо­бе­но от­ка­ко му за­вр­ши ман­да­тот во вла­да­та и ко­га ста­на гра­до­на­чал­ник, а тоа е де­ка мно­гу на­у­чил од ме­не го­во­реј­ќи го тоа во нај­по­зи­тив­на­та смис­ла на збо­рот, и ми рас­ка­жу­ва­ше и де­ка тоа им го го­во­рел и на Ма­ке­дон­ци­те во Гос­ти­вар, а осо­бе­но на на­ши­те ак­ти­вис­ти. По­доц­на не­кои од нив ми го пот­вр­ди­ја тоа. Оде­ше и по­на­та­му ка­жу­вај­ќи што на­у­чил, но да не одам во де­та­ли, ќе ка­жам са­мо де­ка Беј­та си­гур­но од ме­не не чул и не на­у­чил да ги по­ни­жу­ва и нав­ре­ду­ва Ал­бан­ци­те.

Кол­ку што се се­ќа­вам, тој по пр­ви­от круг на из­бо­ри­те во Гос­ти­вар гу­бе­ше, а во вто­ри­от ко­га се вклу­чи­ја ма­ке­дон­ски­те гла­са­чи по­бе­ди. Од ма­ке­дон­ски­те пар­тии та­му ВМРО-ДПМНЕ ужи­ва нај­го­ле­ма до­вер­ба?

Да, та­ка бе­ше. За жал, на пос­лед­на­та мо­ја по­се­та на Гос­ти­вар за­бе­ле­жав го­ле­мо не­за­до­вол­ство од не­го­ва­та ра­бо­та кај Ма­ке­дон­ци­те, но и кај Ро­ми­те и Тур­ци­те во Гос­ти­вар. Се­пак, има уш­те мал­ку вре­ме до мај да го по­доб­ри впе­ча­то­кот со ре­ал­ни про­ек­ти и ре­ша­ва­ња проб­ле­ми, и тој и не­кои дру­ги гра­до­на­чал­ни­ци на ДУИ кои на се­кои из­бо­ри ја ба­ра­ат под­дрш­ка­та не са­мо од Ал­бан­ци­те ту­ку и од Ма­ке­дон­ци­те и дру­ги­те гра­ѓа­ни.

Ед­на од точ­ки­те во плат­фор­ма­та е и ра­бо­та­та на СЈО. Ка­ков е Ва­ши­от став за про­дол­жу­ва­ње­то на 18-те ме­се­ци на СЈО?

Имав­ме пре­го­во­ри ле­то­то 2015 го­ди­на. Си­те 4 пар­тии се до­го­во­рив­ме и пот­пи­шав­ме од­ред­ба со ко­ја СЈО ќе има 18 ме­се­ци за ис­тра­жу­ва­ње и евен­ту­ал­но по­ве­ду­ва­ње об­ви­не­ние ако про­тив не­кој обез­бе­дат до­ка­зи. Ние ис­по­чи­ту­вав­ме с` од тој до­го­вор. Иа­ко во до­го­во­рот сто­е­ше де­ка ќе се наз­на­чи спе­ци­ја­лен ја­вен об­ви­ни­тел, по­доц­на тоа, под над­во­реш­ни вли­ја­ни­ја се про­тол­ку­ва ка­ко це­ла ин­сти­ту­ци­ја со 14 об­ви­ни­те­ли, а еве и 100-ина вра­бо­те­ни.

Ду­ри на­мес­то 18, до­би­ја 3 и пол ме­се­ци екс­тра вре­ме, во пер­и­о­дот по­ме­ѓу 15-ти сеп­тем­ври и 30-ти де­кем­ври 2015, ко­га об­јас­ну­ваа де­ка им тре­ба­ло вре­ме да се еки­пи­ра­ат, да на­ба­ват сеф за кре­и­ра­ни­те сним­ки, па мал бил тој сеф ба­раа по­го­лем, па ви­дов­ме де­ка им тре­ба­ло прос­тор кол­ку за три ви­де­о­лен­ти, и слич­ни лаж­ни из­го­во­ри. Во ред, до­би­ја три и пол ме­се­ци по­ве­ќе, пер­и­од во кој тие ра­бо­теа, би­деј­ќи си­те об­ја­ве­ни сним­ки ги имаа на ин­тер­нет и пор­та­ли­те. Два ме­се­ца по­доц­на, во фев­ру­а­ри 2016 го­ди­на, от­пуш­ти­ја две об­ви­ни­тел­ки од вкуп­но 14 об­ви­ни­те­ли со об­раз­ло­же­ние де­ка не­ма­ат тол­ку мно­гу ра­бо­та за тол­ку мно­гу об­ви­ни­те­ли. Јав­но го ка­жаа тоа.

И одед­наш, по не­ко­ја не­де­ла, от­ка­ко прет­ход­но не­кои над­во­реш­ни фак­то­ри ни на­фр­ли­ја де­ка ќе тре­ба про­дол­жу­ва­ње на 18-те ме­се­ци на СЈО, из­ле­зе и са­мо­то СЈО, тоа ис­то­то што еден ме­сец прет­ход­но об­ја­ви де­ка не­ма до­вол­но ра­бо­та за тол­ку мно­гу об­ви­ни­те­ли, со ба­ра­ње и об­рат­на при­каз­на де­ка им тре­ба про­дол­жу­ва­ње на ро­кот. Очиг­лед­но е, од ави­он се гле­да, де­ка ра­бо­тат под су­гес­ти­ја на не­кои ам­ба­са­ди, и очиг­лед­но е де­ка не­ко­му над­вор му тре­ба СЈО за про­дол­жу­ва­ње на кри­за­та во Ма­ке­до­ни­ја, и за др­же­ње во за­лож­ниш­тво на ед­на по­ли­тич­ка пар­ти­ја во Ма­ке­до­ни­ја, имај­ќи во об­ѕир де­ка се фо­ку­си­ра­ни са­мо на ед­на пар­ти­ја, иа­ко, не­ли, се твр­де­ше прет­ход­но де­ка це­ла др­жа­ва би­ла прис­лу­шу­ва­на. Из­ле­зе де­ка са­мо са­ми се­бе сме се прис­лу­шу­ва­ле. Се­то ова го ка­жу­вам за да об­јас­нам де­ка не­ма прав­ни или суш­тин­ски пот­ре­би за про­дол­жу­ва­ње на 18-те ме­се­ци на СЈО, ту­ку има по­ли­тич­ки пот­ре­би на над­во­реш­ни фак­то­ри за­ра­ди ос­тва­ру­ва­ње не­кои дру­ги нив­ни це­ли и ин­те­ре­си. Иде­ја­та за про­лон­ги­ра­ње на 18-те ме­се­ци не по­тек­ну­ва од СЈО. Тоа го знам, не го прет­пос­та­ву­вам.

Од овие при­чи­ни ние до­не­сов­ме од­лу­ка де­ка ВМРО-ДПМНЕ не­ма да се сог­ла­си за про­дол­жу­ва­ње на ро­кот на СЈО и тоа не­кол­ку па­ти го об­ја­вив­ме. Ни­ту, пак, оние две дру­ги ба­ра­ња по­вр­за­ни со За­ко­нот за заш­тит­ни­те све­до­ци и со суд­ско од­де­ле­ние за пред­ме­ти­те на СЈО. Ова бе­ше наш јав­но ис­ка­жан став и пред из­бо­ри­те и по­ве­ќе па­ти за вре­ме на кам­па­ња­та, ко­га гла­са­чи­те ги за­поз­нав­ме со тоа де­ка ние сме про­тив про­дол­жу­ва­ње на 18-те ме­се­ци ман­дат на СЈО.
Тоа што го до­го­во­рив­ме го по­чи­ту­ва­ме и пок­рај це­ла­та очиг­лед­ност де­ка СЈО е иде­ја што на За­ев му е сер­ви­ра­на од­над­вор и де­ка тие што ја сер­ви­раа, не­ма­ат цел ра­бо­ти­те ре­ал­но да се ис­тра­жат би­деј­ќи тие одам­на има­ат прес­лу­ша­но и ис­тра­же­но се, и свес­ни се де­ка не­ма ни­как­ви ре­ле­ван­тни до­ка­зи за ни­ка­ков кри­ми­нал про­тив фун­кци­о­не­ри­те од ВМРО-ДПМНЕ, ту­ку има­ат пот­ре­ба да ја др­жат зем­ја­та во за­лож­ниш­тво за да ре­а­ли­зи­ра­ат не­кои дру­ги це­ли. Да ре­а­ли­зи­ра­ат не­кои пра­ша­ња за кои по­долг пер­и­од се оби­ду­ва­ат да нај­дат ре­ше­ние и кои се и глав­на­та при­чи­на за­ра­ди кои се соз­да­де кри­за­та ка­ко обид за отс­тра­ну­ва­ње на ВМРО-ДПМНЕ од влас­та.

Про­дол­жу­ва­ње­то на СЈО и на по­ли­тич­ка­та кри­за не е на­чин на кој мо­жат да дој­дат до тие це­ли, нап­ро­тив со про­дол­жу­ва­ње­то на СЈО са­мо мо­же да се до­зап­лет­ка­ат не­кои и она­ка зап­лет­ка­ни ра­бо­ти. Ма­ке­до­ни­ја не­ма ин­те­рес кри­за­та да се про­лон­ги­ра. А со про­лон­ги­ра­ње на ро­ко­ви­те за СЈО со си­гур­ност ќе се про­лон­ги­ра кри­за­та.
Наг­ла­су­вам уш­те ед­наш, де­ка ние с` што до­го­во­рив­ме во вр­ска со до­го­во­рот на че­ти­ри­те пар­тии, вклу­чу­вај­ќи го ту­ка и до­го­во­ре­но­то за СЈО, го ис­по­чи­ту­вав­ме и ту­ка ни­кој не мо­же да ни при­го­во­ри. Из­го­во­ри­те де­ка ин­сти­ту­ци­и­те не од­го­ва­ра­ле во за­кон­ски­от рок, па бо­жем за­тоа не­ма­ле вре­ме се не­точ­ни. Нап­ро­тив мно­гу од ин­сти­ту­ци­и­те од страв неш­то да не пог­ре­шат од­го­ва­раа мно­гу по­ра­но од во­о­би­ча­е­ни­те ро­ко­ви за дру­ги пос­тап­ки во ми­на­то­то. Ис­то та­ка, из­го­во­ри­те де­ка има­ло пре­кин во пер­и­од на ам­нес­ти­ја­та се не­точ­ни, би­деј­ќи СЈО во ни­ту еден мо­мент не прес­та­на со ра­бо­та, ни­ту суш­тин­ски ни­ту прав­но.

Ка­ко сте тол­ку си­гур­ни де­ка е тоа во пра­ша­ње, а не тоа што ве­лат?

Не­ка­де март или ап­рил 2016 го­ди­на, а не­кол­ку па­ти и по­доц­на, ко­га прв­пат ни бе­ше спом­на­то де­ка ќе се ба­ра про­дол­жу­ва­ње на ро­кот, ние по­ну­див­ме ре­ше­ние: ако на­вис­ти­на не мо­жат да пос­тиг­нат вре­мен­ски со ра­бо­та­та, да го зго­ле­мат бро­јот на об­ви­ни­те­ли. На­мес­то пот­реб­ни­те ча­со­ви за сра­бо­ту­ва­ње на за­да­ча­та да се до­би­јат со про­лон­ги­ра­ње на ро­кот, ис­то­то да се пос­тиг­не со по­ве­ќе вра­бо­те­ни лу­ѓе во СЈО кои ќе ги из­ра­бо­тат тие ра­бот­ни ча­со­ви во ис­ти­от рок. И тоа не се при­фа­ти, без да ни по­ну­дат кон­тра­ар­гу­мен­ти. Јас­на е ра­бо­та­та зош­то. Не им е до пот­реб­но­то вре­ме за ра­бо­та, ту­ку им тре­ба вре­ме и СЈО за дру­ги це­ли.
 
Но, ДУИ пра­ќа сиг­на­ли де­ка не­ма да ко­а­ли­ра со пар­ти­ја што не­ма да под­др­жи про­дол­жу­ва­ње на СЈО. Се­га СЈО е вне­се­но и во за­ед­нич­ка­та плат­фор­ма.

Пр­во, ќе би­дам до­вол­но ко­рек­тен и ќе се воз­др­жам од тоа да збо­ру­вам кое е мис­ле­ње­то на мно­гу ин­ди­ви­ду­ал­ци на ви­со­ки по­зи­ции од ДУИ кои ко­му­ни­ци­ра­ат со на­ши прет­став­ни­ци и го ка­жу­ва­ат сво­е­то мис­ле­ње на СЈО.

Вто­ро, ако ДУИ не са­ка да ко­а­ли­ра со нас за­ра­ди тоа што не при­фа­ќа­ме про­дол­жу­ва­ње на 18-те ме­се­ци на СЈО, и тоа го пра­ви­ме со сил­ни ар­гу­мен­ти на кои ни­кој не­ма од­го­вор, то­гаш би од­го­во­рил де­ка тие мо­жат да пос­та­пу­ва­ат ка­ко што ќе од­лу­чат. Јас на по­че­то­кот ка­жав, ние не­ма да пра­ви­ме ко­а­ли­ци­ја по се­ко­ја це­на. Се­пак, ДУИ знае де­ка би­ле ние во вла­да­та или во опо­зи­ци­ја, ба­ра­ње­то за СЈО не­ма да се ре­а­ли­зи­ра, би­деј­ќи и до­го­во­рот од ју­ни-ју­ли 2015 го­ди­на и За­ко­нот за СЈО пред­ви­ду­ва­ат де­ка за не­го­ва про­ме­на не е пот­реб­но са­мо двот­ре­тин­ско мно­зин­ство, ту­ку и сог­лас­ност на си­те 4 пар­тии пот­пис­нич­ки.

То­гаш зош­то ДУИ тол­ку при­ти­ска за СЈО?

За­тоа што спо­ред мо­и­те ин­фор­ма­ции, што не ги до­бив од ДУИ ту­ку од дру­ги за­ед­нич­ки при­ја­те­ли, не­кој и нив ги при­ти­ска. Ка­ко што ги при­тис­каа и нив и ДПА и на пре­го­во­ри­те во ју­ни-ју­ли 2015 да н` ин­фор­ми­ра­ат де­ка ако не се под­др­же­ло ос­но­ва­ње­то на СЈО, ед­ни­те ќе из­лег­ле од вла­да­та, а вто­ри­те не­ма­ло да вле­зат, што во тој мо­мент ќе соз­да­де­ше лим­бо-си­ту­а­ци­ја за зем­ја­та и дол­го­роч­на заг­ла­ве­ност во кри­за­та без да мо­же­ме да из­ле­зе на из­бо­ри и да го пот­вр­ди­ме на­ши­от ле­ги­ти­ми­тет, што се­га ве­ќе не е слу­чај. Се­га бев­ме на из­бо­ри, кои ни­кој не ги ос­по­ру­ва, и има­ме нов ле­ги­ти­ми­тет. Има­ме ја­сен по­бед­ник и по­ра­зен, со јас­ни по­зи­ции во кам­па­ња­та на две­те за мно­гу пра­ша­ња, вклу­чи­тел­но и за СЈО.

Доб­ро, а ќе ги ка­же­те ли тие за кои ве­ли­те де­ка има­те ин­фор­ма­ции де­ка вр­шат при­ти­сок врз ДУИ?

Не тре­ба јас да ги ка­жу­вам. Но мож­но е бр­зо са­ми да си се ка­жат. Се­га те­ра­ат под­затс­кри­е­но. 
 
Мо­рам да за­бе­ле­жам де­ка не­кои ра­бо­ти не ги ка­жу­ва­те от­во­ре­но.

Ка­ко за по­ли­ти­чар со вак­ва фун­кци­ја, во др­жа­ва со вак­ва го­ле­ми­на и моќ, ка­жу­вам по­ве­ќе од от­во­ре­но и до­вол­но. Јас не сум ни но­ви­нар, ни сло­бо­ден ана­ли­ти­чар, ни по­ра­не­шен или пен­зи­о­ни­ран по­ли­ти­чар. Ка­жа­но­то од ме­не, со мо­ја­та фун­кци­ја и ак­ту­ел­ност на вр­вот на др­жав­на­та по­ли­ти­ка, мо­же да ~ до­не­се проб­ле­ми и пос­ле­ди­ци на це­ла др­жа­ва и јас мо­рам од­го­вор­но да се од­не­су­вам и точ­но да про­це­нам што и во кое вре­ме мо­жам да го ка­жам и до ка­де, без да пре­диз­ви­кам проб­ле­ми за зем­ја­та и за си­те во неа.

Да се вра­ти­ме на плат­фор­ма­та на ал­бан­ски­те пар­тии. Ед­но од ба­ра­ња­та, кое е од по­о­дам­на, е и по­ве­ќе па­ри за Ал­бан­ци­те од бу­џе­тот на Ма­ке­до­ни­ја, сме­тај­ќи де­ка по­ве­ќе при­до­не­су­ва­ат от­кол­ку што до­би­ва­ат?

Тоа е те­ма што теш­ко мо­же крат­ко во ед­но вак­во ин­тер­вју да се об­јас­ни. Тре­ба по­го­лем прос­тор за де­ба­та. Но ќе на­фр­лам неш­то.
Не­ка­ко мо­же­би и мо­же да се ут­вр­ди кој кол­ку при­до­не­су­ва во бу­џе­тот, иа­ко не­ма да е лес­но да се де­фи­ни­ра­ат кри­те­ри­у­ми­те и тоа ќе трае мно­гу дол­го. Ако не­кој са­ка да поч­не­ме так­ва пос­тап­ка, јас сум за, са­мо да не­ма ка­е­ње по­тоа, от­ка­ко ќе ги до­би­е­ме ре­зул­та­ти­те.

Но не­ка ми од­го­во­ри не­кој ка­ко ќе прес­ме­та­ме на ко­го се тро­шат па­ри­те ко­га ќе се гра­ди ав­то­пат од Гос­ти­вар до Ки­че­во или кли­нич­ки цен­тар во Скоп­је или ко­га ста­ну­ва збор за оп­ре­ма за кли­ни­ка­та во Те­то­во итн. кол­ку ќе се при­пи­ше де­ка оди за Ма­ке­дон­ци­те, а кол­ку за Ал­бан­ци­те или Тур­ци­те или ос­та­на­ти­те. Или пре­чис­ти­тел­на ста­ни­ца во Гос­ти­вар, чис­те­ње на ка­на­ли­те во По­лог, кол­ку ќе се при­пи­ше де­ка е ин­вес­ти­ци­ја за Ма­ке­дон­ци­те ин­вес­ти­ци­ја, а кол­ку за Ал­бан­ци­те и по кој кри­те­ри­ум. Што пра­ви­ме со но­ви­те во­зо­ви, град­ски­те ав­то­бу­си во Скоп­је, тро­шо­ци­те за ам­ба­са­ди­те во стран­ство, ави­о­ни­те за га­се­ње по­жа­ри, Ма­ке­дон­ска­та фил­хар­мо­ни­ја, чис­те­ње­то на ко­ри­та­та на ре­ки­те, но­ви­те га­со­во­ди... Ќе се зап­лет­ка­ме во бес­крај­ни ма­те­ма­ти­ки и рас­пра­вии.
 
Но, ДУИ е под пос­то­јан при­ти­сок од ал­бан­ска­та опо­зи­ци­ја де­ка Ал­бан­ци­те во Ма­ке­до­ни­ја не до­би­ва­ат до­вол­но од бу­џе­тот?

Се­ко­ја ал­бан­ска пар­ти­ја во опо­зи­ци­ја, во си­те овие 25 го­ди­ни ја кри­ти­ку­ва ал­бан­ска­та пар­ти­ја на власт де­ка мал­ку из­дејс­тву­ва­ла за мес­та­та ка­де што пре­теж­но жи­ве­ат Ал­бан­ци. Во си­те 25 го­ди­ни е ис­то, и та­ка и ќе би­де се­ко­гаш. Ле­ги­тим­на по­ли­тич­ка бор­ба. Но да­ли е тоа ре­ал­ност е со­се­ма дру­го пра­ша­ње. Ова е те­ма што јас мо­жам со се­ко­го да ја де­ба­ти­рам, но ба­ра по­ве­ќе вре­ме.
Од дру­га стра­на, во вак­во вре­ме и пре­го­во­ри пос­та­ву­ва­ње ус­ло­ви од ва­ков тип не би би­ло ниш­то дру­го ос­вен еден вид по­ли­тич­ка уце­на. Тоа би би­ло ис­то ка­ко на­ред­ни­от пат ВМРО-ДПМНЕ да по­бе­ди со 63 пра­те­ни­ци и да ја уце­ну­ва не­ко­ја ал­бан­ска пар­ти­ја ко­ја оче­ку­ва да вле­зе во вла­ди­на­та ко­а­ли­ци­ја, да при­фа­ти бу­џет по мер­ка што ние ќе ја скро­и­ме по не­кој наш ар­шин ко­рис­теј­ќи ја мо­мен­тна­та пред­ност со пра­те­ни­ци. А таа пред­ност де­нес ја имаш, ут­ре ја не­маш.
Зна­е­те, ние тре­ба ту­ка дол­го­роч­но да ра­бо­ти­ме и да се раз­би­ра­ме во по­зи­ти­вен дух, а не со пре­пир­ки и уце­ни, и со прис­тап од де­нес до ут­ре. Окол­нос­ти­те ќе се ме­ну­ва­ат, но ние гра­ѓа­ни­те и пар­ти­и­те ос­та­ну­ва­ме. Ам­ба­са­до­ри­те ќе си за­ми­нат по не­кое вре­ме, пар­ти­и­те во нив­ни­те зем­ји ќе се ме­ну­ва­ат, ме­ѓу­на­род­ни­те окол­нос­ти се мен­ли­ва си­ту­а­ци­ја. Дип­ло­ма­ти­те до­а­ѓа­ат и си за­ми­ну­ва­ат, ние тре­ба ту­ка да жи­ве­е­ме и да со­ра­бо­ту­ва­ме. Ко­га се до­не­су­ва­ат од­лу­ки­те, тре­ба да се мис­ли и дол­го­роч­но ос­вен крат­ко­роч­но.

Има ли дру­ги ба­ра­ња што ДУИ мо­же да ги ис­по­ра­ча? Од дру­га стра­на, јав­нос­та е све­док де­ка ал­бан­ски­те пар­тии пос­то­ја­но се во офан­зи­ва, пос­то­ја­но има­ат не­как­ви ба­ра­ња?

Да­ли ДУИ мо­же да ба­ра неш­то плус, нај­доб­ро би ви од­го­во­ри­ле са­ми­те тие. Но, да се раз­бе­ре­ме, ние го­во­ри­ме це­ло ова ин­тер­вју за ра­бо­ти што ДУИ ги от­во­ра. ВМРО-ДПМНЕ ис­то та­ка има мно­гу пра­ша­ња да дис­ку­ти­ра со ДУИ во на­ред­ни­те 20 де­на. Има­ме и ние свои ба­ра­ња. Има мно­гу проб­ле­ми што ги за­се­га­ат Ма­ке­дон­ци­те и во­оп­што си­те гра­ѓа­ни или ако са­ка­те и Ал­бан­ци­те и мо­ра да ги от­во­ри­ме со нив и да ба­ра­ме ре­ше­ние. Има по­ве­ќе сла­бос­ти, ано­ма­лии, не­по­чи­ту­ва­ња за­ко­ни, не­по­чи­ту­ва­ње прет­ход­но по­ли­тич­ки до­го­во­ре­ни неш­та, сла­бос­ти што про­из­ле­гу­ва­ат од нив­ни кад­ров­ски ре­ше­ни­ја, не­со­од­вет­на при­ме­на на не­кои за­ко­ни итн. Ние има­ме долг спи­сок точ­ки за раз­го­во­ри со нив.
Ние не пла­ни­ра­ме да раз­го­ва­ра­ме са­мо за овие 2-3 ра­бо­ти. Има мно­гу пра­ша­ња што тре­ба да се рас­чис­тат. Има ог­ром­но не­за­до­вол­ство на Ма­ке­дон­ци­те што жи­ве­ат во сре­ди­ни во кои ДУИ има гра­до­на­чал­ни­ци или ка­де што мно­зинс­тво­то на­се­ле­ние се Ал­бан­ци, а мал­цин­ско­то на­се­ле­ние се Ма­ке­дон­ци, вклу­чу­вај­ќи ја и при­ме­на­та на Ох­рид­ски­от рам­ко­вен до­го­вор во тие мес­та.

Ако ја фор­ми­ра­те ко­а­ли­ци­ја­та и вла­да­та, пла­ни­ра­те ли кад­ров­ски про­ме­ни и ос­ве­жу­ва­ња?

Да, пла­ни­рам. И тоа нај­мно­гу во т.н. трет еша­лон. Одеј­ќи во кам­па­ња­та од мес­то до мес­то, уви­дов де­ка во мно­гу мес­та има оп­рав­дан ре­волт од т.н. трет еша­лон. Не­кои од нив се и пре­дол­го на ис­та по­зи­ци­ја и поч­на­ле да се ру­ти­ни­зи­ра­ат и да се од­не­су­ва­ат прем­но­гу би­рок­рат­ски. Ги за­гу­би­ле жа­рот и енер­ги­ја­та. Има так­ви и во пр­ви­от и во вто­ри­от еша­лон. Има и лу­ѓе кај кој е вид­лив за­мо­рот. Има и так­ви што ги за­гу­би­ле енер­ги­ја­та и ви­со­ка­та мо­ти­ви­ра­ност што ја имаа. Поч­на­ле прем­но­гу ад­ми­нис­тра­тив­но да од­го­ва­ра­ат, без да се пот­ру­дат да им по­мог­нат на лу­ѓе­то, ту­ку са­мо им да­ва­ат би­рок­рат­ски и ад­ми­нис­тра­тив­ни од­го­во­ри. Ед­нос­тав­но не ,,гри­за­ат“ ка­ко не­ко­гаш ко­га ста­ну­ва збор за ра­бо­те­ње, за по­ма­га­ње, за кре­а­тив­ност во се­кој­днев­на­та ра­бо­та, во бор­ба­та се­кој ден, од­нос­но и од­но­во да се до­ка­жу­ваш. Има­ат ка­па­ци­тет, има­ат зна­е­ње, има­ат ис­ку­ство, и се е тоа во ред. Но не­ма­ат жар, го не­ма­ат ела­нот од по­ра­но, не се мак­си­мал­но мо­ти­ви­ра­ни, опуш­те­ни се. Зна­е­те се­кој што не се бо­ри за ус­пех на ин­сти­ту­ци­ја­та што ја во­ди, со ист елан, енер­ги­ја, мо­тив, жар ка­ко да се бо­ри за сво­ја при­ват­на фир­ма од ко­ја му за­ви­си лич­ни­от оп­ста­нок, зна­чи де­ка го дос­тиг­нал зе­ни­тот и тре­ба да се за­ме­ни со не­кој друг, кој мо­же­би во по­че­то­кот ќе е по­мал­ку ис­ку­сен или ќе има неш­то по­мал­ку зна­е­ње, осо­бе­но она што се до­би­ва од ис­кус­тво­то, од ра­бо­те­ње­то, но ќе има жар, мо­ти­ви­ра­ност, сил­на ам­би­ци­ја, ќе соз­да­ва­ат воз­буд­ли­ва ат­мос­фе­ра во ин­сти­ту­ци­и­те со кои ра­ко­во­дат, ќе ги мо­ти­ви­ра­ат и дру­ги­те во таа ин­сти­ту­ци­ја, ќе ги раз­дви­жат ра­бо­ти­те, ќе вне­сат све­жи­на, чув­ство за се­кој­днев­но се­бе до­ка­жу­ва­ње и нап­ре­док, ин­ди­ви­дуи и тим кои пос­то­јат за да соз­да­дат го­ле­ми неш­та и кој по­бе­ду­ва. На се­кое мик­ро­ни­во на ра­ко­во­де­ње. Вак­ви про­ме­ни ќе има мно­гу, по­мал дел во пр­ва­та, по­го­лем дел во вто­ра­та по­ло­ви­на од оваа го­ди­на. Ова пот­ре­ба во нај­го­лем дел про­из­ле­зе од оде­ње­то на те­рен оваа го­ди­на и раз­го­вор со мно­гу лу­ѓе, ком­па­нии или са­ми­те ра­ко­во­ди­те­ли на раз­лич­ни ни­воа. И мои и на мо­и­те со­ра­бот­ни­ци те­рен­ски по­се­ти. Има и так­ви што тре­ба да се сме­нат по­ра­ди соз­да­де­ни ло­ши на­ви­ки, греш­ки и про­пус­ти во ра­бо­та­та, и во­ед­но да се да­де шан­са и на дру­ги од кои ќе се оче­ку­ва уш­те по­го­лем учи­нок и ус­пех. Ова ќе би­де кон­ти­ну­и­ран про­цес, но го­ди­на­ва ќе има еден по­си­лен бран ос­ве­жу­ва­ња.

За ма­ке­дон­ска­та кри­за Со­рос има со­ра­бот­ка со двај­ца стран­ски пре­ми­е­ри

Гос­по­ди­не Гру­ев­ски, де­но­ви­ве во де­ло­ви го чи­тав­ме Ва­ше­то спе­ци­јал­но ин­тер­вју за Со­рос. Прв­пат во це­ла­та Ва­ша ка­ри­е­ра имaвте ин­тер­вју пос­ве­те­но на ед­на лич­ност? Зош­то ток­му се­га? Вие збо­ру­ва­те за чо­век кој 25 го­ди­ни пре­ку сво­ја­та фон­да­ци­ја дејс­тву­ва во Ма­ке­до­ни­ја, зна­чи не­го­во­то дејс­тву­ва­ње е ка­жа­но со ме­ди­цин­ски тер­мин хро­нич­но, а ние во пер­и­о­дот се со­о­чу­ва­ме со акут­на по­ли­тич­ка кри­за што трае две и пол го­ди­ни. Да­ли Со­рос, ос­вен кон­ти­ну­и­ра­на­та ак­тив­ност на не­го­ви­от ин­сти­тут, има не­ко­ја спе­ци­јал­на уло­га во оваа две и пол­го­диш­на кри­за?

Да, спо­ред ин­фор­ма­ци­и­те со кои рас­по­ла­гам, пок­рај кон­ти­ну­и­ра­но­то дејс­тву­ва­ње на не­го­ви­от ин­сти­тут, ме­ди­у­ми­те што ги фи­нан­си­ра, НВО што ги фи­нан­си­ра, го­лем број ин­те­лек­ту­ал­ци, про­фе­со­ри, по­ли­тич­ки ана­ли­ти­ча­ри и но­ви­на­ри  што ги фи­нан­си­ра во  Ма­ке­до­ни­ја, ка­ко и про­ек­тот со пла­те­ни­те лу­ѓе за про­тес­ти што са­ми­те се на­ре­коа ша­ре­на ре­во­лу­ци­ја, тој има и по­ди­рек­тен ли­чен ан­гаж­ман во соз­да­ва­ње­то на кри­за­та во Ма­ке­до­ни­ја, чиј гла­вен столб беа об­ја­ве­ни­те кре­и­ра­ни ма­те­ри­ја­ли од те­ле­фон­ски раз­го­во­ри. Ги имам ин­фор­ма­ци­и­те, но де­та­ли не са­кам да об­ја­ву­вам во овој мо­мент. Се­пак, спо­ред ин­фор­ма­ци­и­те со кои рас­по­ла­гам, тој има свој ли­чен ан­гаж­ман во круп­ни опе­ра­ции по­вр­за­ни со под­го­тов­ки­те на кри­за­та во Ма­ке­до­ни­ја. За таа цел има ос­тва­ре­но сред­би, раз­го­во­ри и со­ра­бот­ка со пре­ми­ер на зем­ја член­ка на ЕУ и со пре­ми­ер на ед­на зем­ја ко­ја не е дел од ЕУ. Слич­на опе­ра­ци­ја има­ат нап­ра­ве­но во уш­те нај­мал­ку ед­на др­жа­ва, ние сме вто­ри, но во таа зем­ја по­и­нак­ва бе­ше так­ти­ка­та на ос­тва­ру­ва­ње­то на цел­та, от­кол­ку во Ма­ке­до­ни­ја. Не е во­оп­што слу­чај­но што да­дов спе­ци­јал­но ин­тер­вју за не­го. Кри­за­та во Ма­ке­до­ни­ја не е под­гот­ву­ва­на од еден цен­тар, ту­ку од нај­мал­ку два и опе­ра­тив­но е дејс­тву­ва­но од тие два цен­тра. Овој за кој го­во­рам е ед­ни­от.
 
Зна­чи, го­во­ри­те за не­гов ди­рек­тен и ли­чен ан­гаж­ман во под­го­тов­ка на по­ли­тич­ка­та кри­за?

Да. Ста­ну­ва збор за мо­ќен чо­век со ог­ром­но по­ли­тич­ко вли­ја­ние и моќ. 

Да­ли дејс­тву­ва сам или е инс­тру­мент на не­ко­ја др­жа­ва?

Од ин­фор­ма­ци­и­те со кои рас­по­ла­гам, по­чес­то со сво­ја­та моќ и вли­ја­ние др­жа­ви­те пре­ку од­ре­де­ни по­ли­ти­ча­ри врз кои има вли­ја­ние ги пра­ви не­гов инс­тру­мент от­кол­ку об­рат­но. Се раз­би­ра и др­жа­ви­те што ги ко­рис­ти, вме­шу­вај­ќи се из­вле­ку­ва­ат од­ре­де­на ко­рист и ос­тва­ру­ва­ат свои це­ли во тие опе­ра­ции.
 

9 јануари, 2017 - 10:04